Narodowe Święto Niepodległości
Od zakazanych obchodów w czasie okupacji po odzyskanie państwowej rangi w 1989 roku - poznaj historię 11 listopada.
Droga Polski do odzyskania niepodległości rozpoczęła się u schyłku I wojny światowej. Kolejna wojna światowa przyniosła IV rozbiór kraju i śmierć milionów Polaków, a jednym z jej następstw było także 45 lat zniewolenia przez Związek Sowiecki. O tych wydarzeniach warto pamiętać szczególnie w Narodowe Święto Niepodległości.
11 listopada 1918 roku Józef Piłsudski objął funkcję naczelnego wodza wojsk polskich. Tego samego dnia w Compiègne we Francji podpisano rozejm, który przypieczętował klęskę Niemiec w I wojnie światowej. Układ sił potwierdził później traktat wersalski, zawarty ponad pół roku po rozejmie. Sytuacja polityczna w Europie stworzyła warunki do odbudowy polskiego państwa po 123 latach zaborów.
Rocznica 11 listopada stała się dniem upamiętniającym odzyskanie przez Polskę niepodległości, choć ustalanie granic państwa nadal trwało. Pierwsze oficjalne obchody odbyły się w 1920 roku, po zwycięstwie w Bitwie Warszawskiej. Dopiero w 1937 roku ustanowiono je świętem państwowym. Wcześniej miało ono przede wszystkim charakter wojskowy.
Podczas II wojny światowej okupanci zwalczali przejawy patriotyzmu, a publiczne obchody rocznicy niepodległości były zakazane. Polacy jednak nie porzucili tej tradycji. Podziemna prasa przypominała o 11 listopada i zachęcała do okazywania sprzeciwu. W 1940 roku nawoływano między innymi do bojkotu niemieckich gazet oraz wyrobów niemieckiego monopolu tytoniowego i spirytusowego. Zalecano również, by tego dnia nie chodzić do kin, restauracji ani kawiarni, lecz pozostać w domu.
W następnych latach rocznicowym obchodom towarzyszyły akcje małego sabotażu. W przestrzeni publicznej pojawiały się patriotyczne hasła i kotwice, symbol Polski Walczącej. Przywódcy Polskiego Państwa Podziemnego zachęcali także do ozdabiania pomników narodowymi barwami i wywieszania flag. Dzięki tym działaniom pamięć o święcie przetrwała, mimo represji i zbrodni okupantów.
Po wojnie zależny od Związku Sowieckiego rząd Polski zlikwidował Święto Niepodległości. Jego miejsce miało zająć Narodowe Święto Odrodzenia Polski, obchodzone 22 lipca aż do 1989 roku. Data ta upamiętniała ogłoszenie manifestu PKWN, który sankcjonował pozostawanie Polski w strefie wpływów Moskwy. Komuniści chcieli zerwać z przedwojenną tradycją 11 listopada i podkreślić przejęcie władzy w kraju.
Plan ten udał się tylko częściowo. Obchody 22 lipca nie wymazały listopadowej rocznicy z pamięci Polaków. Dla opozycji antykomunistycznej, działającej zarówno w kraju, jak i poza jego granicami, 11 listopada wciąż miał wielkie znaczenie. Nieoficjalne uroczystości jednoczyły środowiska patriotyczne i stanowiły sprzeciw wobec propagandy władz PRL.
Święto Niepodległości odzyskało państwową rangę w 1989 roku, gdy system komunistyczny chylił się ku upadkowi. Od tego czasu uczestniczą w nim przedstawiciele najwyższych władz oraz tysiące Polaków. Obchody obejmują między innymi marsze, parady historyczne, uroczystości religijne i wydarzenia sportowe.
Źródło: Muzeum II Wojny Światowej
Źródło: policja.gov.pl
Redakcja 24 Gostyń
Lokalny serwis informacyjny Gostynia i okolic. Jak powstają nasze teksty · Zgłoś temat lub błąd